الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

321

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

لحن آيات و قرائن چنين نشان مىدهد كه دستگاه تبليغاتى فرعون كه مسلما با تناسب آن زمان ، مجهزترين دستگاه تبليغاتى بود ، و نظام حاكم مصر ، كاملا از آن بهره بردارى مىكرد ، در همه جا بسيج شده بود ، كه تهمت سحر را به عنوان يك شعار عمومى بر ضد موسى ع ، پخش كند ، زيرا هيچ وصله اى مناسبتر از آن براى معجزات موسى ع نيافته بودند ، تا بدينوسيله جلو نفوذ او را در قلوب مردم بگيرند . ولى از آنجا كه خداوند بدون اتمام حجت كافى ، هيچ جمعيتى را كيفر نمىدهد در آيه بعد مىفرمايد كه ما چندين بلا بر آنها نازل كرديم شايد بيدار شوند . نخست « طوفان را بر آنها فرستاديم » ( * ( فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمُ الطُّوفانَ ) * ) « طوفان » از ماده « طوف » ( بر وزن خوف ) به معنى موجود گردنده و طواف كننده است ، سپس به هر حادثه اى كه انسان را احاطه كند ، طوفان گفته شده ، ولى در لغت عرب ، بيشتر به سيلابها و امواج گردنده و كوبنده اى گفته مىشود كه خانه‌ها را ويران مىكند و درختان را از ريشه برمىكند ( اگر چه در زبان فارسى امروز ، طوفان بيشتر به بادهاى شديد و كوبنده اطلاق مىگردد ) سپس « ملخ را بر زراعتها و درختان آنها ، مسلط ساخت » ( * ( وَالْجَرادَ ) * ) در روايات وارد شده است ، آن چنان ملخ به جان درختان و زراعتها افتاد كه همه را از شاخ و برگ خالى كرد ، حتى بدن آنها را نيز آزار مىداد آن چنان كه داد و فرياد آنها بلند شده بود . هر بار كه بلائى فرا مىرسيد ، دست به دامن موسى ع مىزدند ، تا از خدا بخواهد رفع بلا كند ، بعد از طوفان و ملخخوارگى نيز همين تقاضا را كردند ، و موسى ع پذيرفت و بلا بر طرف شد ، ولى باز دست از لجاجت خويش برنداشتند . بار سوم « قمل » را بر آنها مسلط ساخت ( * ( وَالْقُمَّلَ ) * ) . در اينكه منظور از « قمل » چيست ؟ ميان مفسران گفتگو است ، ولى ظاهر اين